ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻮﻣﯽ ﺍﺭﺍﮎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺍﺭﺍﮎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﯼ ﻫﻤﺠﻮﺍﺭ ﺁﻥ ﺑﺪﺍﻥ ﺗﮑﻠﻢ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻟﺮﯼ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺩﺭﺳﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﮔﻮﯾﺸﻬﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻟﺮﯼ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩﯼ , ﺷﺎﺯﻧﺪﯼ , ﻣﻼﯾﺮﯼ , ﺗﻮﯾﺴﺮﮐﺎﻥﯼ , ﻧﻬﺎﻭﻧﺪﯼ , ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ ﻭ … ﯾﮑﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ.

حمزه رامین، فعال رسانه ای لرستان:گسست از هویت خود، گسست از گذشته، گسست از حال، گسست از آینده، گسست بین شاخه های مختلف قوم لر، گسست این مردم از جریان سیال زندگی در عصر انفجار اطلاعات و گسست های بی شمار دیگری که می توان سطرها و ساعت ها در مورد شان نوشت بدون آن که به پایان برسند… امروزه یکی از وحشتناک ترین گسست هایی که در میان لُرها پدید آمده گسست از «هویت لری» است؛ هویتی که از هزاره های پیشین و توسط اجداد تاریخ ساز ما سنگ بنای آن گذاشته شده و اینک به دست ما رسیده، مایی که نگهبان خوبی برای این هویت نیستیم و نه تنها قادر به اعتلای آن نبودیم بلکه حتا در نگهداشت آن نیز کوتاهی ورزیده و به حدی دچار گسست هویتی شده ایم که اگر از ما بپرسند هویت یک لر بر چه مبناهایی استوار است و یا لرها چه کسانی بوده اند و چه کارهای چشمگیری انجام داده اند اکثریت قریب به اتفاق ما قادر به ارایه پاسخی مناسب و مستدل به چنین پرسش هایی نخواهیم بود!

علینقی عالیخانی (زاده ۱ بهمن ۱۳۰۷ – درگذشته ۴ تیر ۱۳۹۸) اقتصاد دادن، اولین وزیر اقاصاد ایران،وزیر اقتصاد ایران در دولت های اسدالله علم، حسنعلی منصور و امیرعباس هویدا و رئیس دانشگاه تهران بود که از او بعنوان "معمار اقتصاد صنعتی ایران"، " معمار توسعه صنعتی ایران"،"معمار دوره طلایی اقتصاد ایران" و " نابغه اقتصاد ایران" یاد می کنند. دکتر علینقی عالیخانی در مصاحبه ای که در تاریخ نهم اکتبر 1984(17 مهر 1363) در لندن با جبیب لاجوردی(نوار شماره 1) داشت در پمورد اصالت خانوادگی اش می گوید:" پدر من اصلاً لر است و خانواده‌ی پدری من طایفه‌ی نسبتاً بزرگی هستند بنام عالیخانی که در دو نقطه یکی نزدیک خرم‌آباد و دیگری در مرز لرستان و نزدیکی اراک زندگی میکنند و پدرم هم در نزدیکی اراک که یکی از شاخه‌های عالیخانی آنجا بودند دنیا آمده..."

دکتر سیاوش نریمان:امیدمندم کانون جان و محفل انس تان هماره از حوادث و بلیات مصون باد و در امان.روی سخن نگارنده این سطور بیش از همه، متوجه نخبگان دردمند و دردمندان نخبه لرتبار در جای جای این سرای پهناور است تا شاید با تعاطی افکار و آراء وزین خود، افقی نوین برای تحقق آمال و اهداف مشروع و متعارف خود ترسیم نمایند.یقینا دمیدن حیاتی دوباره در کالبد کم رمق این تبار عریق و اصیل اما بالفعل نابرخوردار،امری ست مستحسن و ستودنی ؛در بادی کلام،ذکر این نکته ضرورت دارد که غرض نگارنده از وفاق و ایجاد روح هم افزایی در سیاست ها و رویکردهای"لر"،هرگز و هرگز دامن زدن به القاءات ناسیونالیستی و "پان لریسم"نبوده و اصولا طرح مباحثی این چنین با هندسه فکری،علمی و نگاه فرامنطقه نگریستن نخبگان ما،منافات و تباین دارد.

"ابوالفضل بابادی شوراب" کنشگر اجتماعی لربختیاری:ما لرها در شرایط بسیار ناگوار و گیج تاریخی قرار داریم،نخبگان ما در جایگاه ملت لر هیچ گاه به فکر ساخت و احیای نهاد های قومی خود نبوده اند. همه زندگی,هست و وجودمان را در طول تاریخ قربانی ساخت بدون منت میهن مان کرده ایم! بارها در طول تاریخ از کیان آزادی و امنیت کشورمان حراست نمودیم،اما براستی سهم جانفشانی های ما از قدرت چه شد؟

اگر شرایط به همین شکل باشد با توجه به تعصبی که به شهر و تیم خودم دارم، خیبر متعلق به خرم آباد هست اما با شرایطی که شکل گرفته قطعا در شهر دیگری کار را دنبال خواهد کرد. استاندارد اولیه یک بازی و فوتبال زمین و امکانات سخت‌افزاری است. همین الان خیلی از تیم‌ها زمین تمرینی متعدد دارند. خیلی از استان‌ها تیم ندارند، اما زمین و استادیوم دارند. اما متاسفانه در لرستان این فضا اصلا فراهم نیست. من واقعا برای ورزش لرستان و خصوصا فوتبال آن نگرانم. اینجا فقط هیات فوتبال و باشگاه خیبر است که به دنبال کار است و پیگیری می‌کند.

شاه شجاع الدین خورشید موسس سلسله اتابکان لُر کوچک بود. اتابکان لُر کوچک که بین سال‌های ۵۸۰ تا ۱۰۰۶(ه. ق) بر ناحیه لُر کوچک(از کارون در خوزستان تا شهر زور در کردستان و از حدود عراق تا به همدان، ایلام، لرستان و اصفهان) فرمانروایی می‌کرده‌اند. شاه شجاع الدین خورشید از سال 580 تا 621 ه ق حکومت کرد و در زمان وی عدالت و امنیت بر حدود لُر کوچک مسلط بود. شاه شجاع الدین خورشید اولین کسی بود که لُرهای فِیلی را گرد هم آورد و جکومت مستقلی را برایشان پدید آورد لذا به شایستگی به او لقب " پدر لرستان فِیلی" داده شده است.

لیراوی یکی از ایلات سرشناس لر بزرگ است و به دو بخش لیراوی دشت و لیراوی کوه تقسیم میشود. که به زبان لری نزدیک به گویش بختیاری تکلم می کنند. مردم لیراوی جز ساکنان اصلی سه استان بوشهر، خوزستان و کهگیلویه و بویراحمد میباشند. محدوده سکونت لیراوی ها از سواحل خلیج فارس از گناوه تا رشته کوه های زاگرس در خوزستان و کهگیلویه است.

کرم تیموری (گُلَه‌ گیس‌بِریا) :بریدن گیس، رسم کهن و فراموش‌شده‌ی ایرانیان، آخرین نفس‌های غمناکش را در دامنه‌های بی‌کسی زاگرس می‌کشید که دوباره آتش خاموش‌شده‌ی تشگاهش زبانه کشید و تا دورترین گردنه‌های سخت‌گذر دنیا، شکوه غم‌بارش را گستراند!

محمد کاظم علی پور: .... صدا و سیمای لرستان نه تنها هیچ سهمی در رشد و بالندگی فرهنگ و هنر این خطه ندارد، بلکه مروج گمراهی و ابتذال شده‌است. شبکه‌ی افلاک، مردم این خطه را نه به افلاک که به قعر … کشانده‌است. بسیاری از جملات سخیف که اتفاقاً مایه‌ی طنز و نکته‌گیری بسیاری بر مردم مظلوم این اقلیم شده است و موجب آن شده تا تصویری مخدوش و باژگونه از قوم لر را به نمایش بگذارند، دست‌پخت و محصول همین برنامه‌های مبتذل تیم‌های درجه چندمی برنامه‌سازان شبکه‌ی افلاک است.

کارشناسان حوزه ادب و شعر لرستان معتقدند که ظرفیت‌های فراوان و شگرفی در گویش‌های مختلف لری در منطقه لرستان وجود دارد که موجب ترغیب شاعران و نویسندگان می‌شود، علاوه بر بار موسیقیایی که در زبان لکی و لری در شهر‌های مختلف لرستان وجود دارد می‌توان به صورت‌ها و ساخت‌های دیگر این زبان و گویش نیز اشاره کرد که از قابلیت‌های ادبیات استان است.

عیسی قائد رحمت:آن‌چه امروزه با نام زبان لکی و مردم لک زبان می‌شناسیم بخش اعظم هویت فرهنگی و جمعیت انسانی لرستان فِیلی است تا جایی که اگر بتوان از میان گروه‌های زبانی و فرهنگی منطقه‌ (استان‌های ایلام، لرستان و کرمانشاه) یک گروه را مصداق نام «لر» دانست ما لک‌ها هستیم، اشارات و شواهد تاریخی نیز حاکی از […]

کِراس لُرین بَکیمو دِ وَر

گُلوَنیانِ بَوَنیم دِ سَر

بَکیم دِ وَرّمو شال ئو سِتِرَه

تئرَیا دُرّن گِره وِگره

هویت قومی ساکنین شهر ایلام در نیم قرن اخیر دچار تغییراتی شده است .مردمان شهر ایلام که بیشتر به خاندانهای لُرتبار رشنوادی ، پیرحیاتی ، حیدری و...تعلق دارند با تغییر گویش هویت لُری را رها کرده و برای خود هویت کردی قائل شده اند.در این نوشتار نادرست بودن این کار یعنی جایگزینی یک "ناخود "به جای "خود "را بدور از تعصب مورد بررسی قرار داده و آسیب شناسی می کنیم.در این بحث ابتدا مفاهیم مهمی مثل هویت ، قومیت ، انواع مختلف هویت، هویت قومی ، ضرورت پرداختن به هویت قومی،عناصر هویت قومی، ازخود بیگانگی و راهکارهای درمانی ازخود بیگانگی مورد بحث قرار میگیرد و در نهایت در قالب نتیجه گیری مباحث مطرح شده به هویت قومی لرتباران شهر ایلام ربط داده شده و بر اهمیت بازگشت آنها به خویشتن واقعی یعنی هویت لُری خود تاکید می شود.

گونه‌های زبان لُری از یک ریشه‌‌ی زبانی گرفته شده‌اند. اشتراک قواعد دستوری و ذخیره واژگانی این زبان باتنوع گویش‌ها و لهجه‌ها نشان از خویشاوندی آن‌ها دارد و این اشتراکات مبین این نکته است که این ویژگی‌ها را از زبان نخستین‌تری به نام زبان پهلوی و پیش از آن از زبان باستان به ارث برده‌اند. اختلاف گویش‌ها و لهجه‌ها در این زبان به‌دلیل پراکندگی جغرافیایی و تغییر اقلیم و تأثیرات فرهنگ‌های هم‌جوار در اقلیم‌های جدید به‌طور طبیعی به وجود آمده است.