علیرضا نادري از جمله خوانندگانی است که کلیه تراوش‌های خلاقیت‌هاي هنری‌اش، نتیجه‌ی تجربه زیستی و اجتماعی در میان مردمانش است به بیانی دیگر آثار هنري و موسیقی وي از درونش جوشیده و در حقیقت بازتاب، ترجمان و برساخته زیست او در ساختار اجتماعی جامعه لرستان است.موسیقی نادري انعکاس روح پاك، شناخت دقیق وي از ساختار اجتماعی جامعه لرستان و در حقیقت مبین طبیعت، کوهساران، ادبیات، زبان و به‌طور کلی شخصیت و شاکله فرهنگی لرستان است.

شما یکی دیگر از بزرگ مردان موسیقی سرزمین خود را از دست داده اید.صدای سرنا و کمانچه نوازی او در دامنه های اشترانکوه و دشت سیلاخور ، مثل موسیقی متن در گوشم صدا می دهد تا چند جمله،شایسته و سزاوار او و شما بنویسم .

احسان عبدی پور جوانی است از خطه لرستان که سرنا را خوش می نوازد. او را برای اولین بار در انجمن ستین همراه با ایرج رحمانپور که برای اجرای کنسرت به گوتنبرگ آمده بودند دیدم. احسان جوانی ست تمام عیار لُر که عاشق سرنا نوازی است و ضمنا با عرب و عجم فقط لری حرف میزند!

علي‌احمد رفيعي‌راد:در انبوه روايتِ راويان، آنهايي قبول عام مي‌يابند كه با واقعيت، نسبتي داشته باشند يا از آرمان و حقيقتي پرده بردارند. در اين ميان فراخ‌تر شدن دامنه روايتِ راويان در بازتاب واقعيات و آرمان‌هاي آدميان بيشتري، امكانِ قبول و ماندگاري آنها را بيشتر مي‌كند و چون چنين چشم‌اندازي با اعجاز شعر و موسيقي درآميخته شود، دل‌هاي مشتاق آن، باز بيشتر خواهند شد. به گواه مستندات بسيار، «روايت»‌هاي «ايرج رحمانپور»، هنرمندِ صاحب‌سبك شعر و آواز «لُري و لَكي» از واقعيت مورد نظر و آرمان مد نظر از اين دست بوده كه تاكنون از هنردوستان و زاگرس‌نشينان عناويني مانند: «استاد»، «حنجره زخمي زاگرس»، «نغمه‌سراي بي‌بديل» و... را گرفته است. نظر به چنين باوري، در اين نوشته، به بررسي مختصري از روايت‌هاي اجتماعي وي، در زير دو عنوان روايت «واقعيت اجتماعي» و «آرمان اجتماعي» پرداخته مي‌شود.

چند سال پیش در خرم‌آباد، مرکز استان لرستان جشنواره‌ی کمانچه‌نوازی با حضور نوازندگان کمانچه سراسر ایران برگزار گردید و من هم یکی از داوران آن جشنواره بودم.بی‌هیچ جانب‌داری عرض می‌کنم، کمانچه‌نوازان لرستان از سنتی‌ترین تا مدرن‌ترین اجرای کمانچه را در بین جوانان سایر استان‌‌ها به نمایش گذاشتند.چنان با قدرت و پرشوق نواختند که به چشم خود دیدم «صبحی دگر دمیده». از آن روز به این فکر هستم که حیف است مردم سراسر ایران از صدای ساز آنان محروم بمانند؛ به همین خاطر با تواناترین آنان طرح و پیشنهادهایی مطرح کردم تا بلکه آنان را امیدوار و دل‌گرم کنم تا با حمایت همه‌جانبه‌ی این‌جانب و با هر فرمی که خود صلاح می‌دانند آثاری را ضبط و منتشر کنند.‌

وقتی من از لر اسم می برم، لر یه منطقه جعرافیایی هست که سه ساحت فرهنگی مشخص داره. شما وقتی لر را میخواهید ببینید اگه این سه مورد را نبینید یه عیب و نقصی توی اون کار و اون پژوهش هست. ما ساحت لری خرم آبادی داریم و ساحت لکی را و ساحت بختیاری را. البته وقتی صحبت از ساحت بختیاری میکنیم این دربرگیرنده ممسنی و یاسوج و … هم هست. این سه ساحت فرهنگی چیزهای هستند هر کدام تک تک وجود دارد اما باید همه را یکجا و یکی ببینیم. وقتی از لر اسم برده میشه یعنی یک کسی که داری فرهنگ لکی، لری و یا بختیاریه. 

دكتر ايرج خالصي فرزند مرحوم حاج عبدالعلي خالصي متولد 1326 از نخستين شاعران و سرايندگان شعر معاصر در استان ايلام است. دکتر خالصی فرزند بزرگ و لایق طایفه لرتبار "رشنو" یا "رشنوادی" ایلام است..ایل لُرتبار رشنو علاوه بر استان و شهر ایلام در لرستان و خوزستان هم سکونت دارند.دکتر خالصی با سرودن شعرهای ناب و شیرین پای در مسیر سایر بزرگان رشنوادی نظیر ميرزا موسي‌رشنوادي ‌و ملارجبعلي رشنوادي و ملارستم نهاده است.او شاعري توانا و اديبي سخنور است

مسعودرضا طاهري:علاقه مندان موسيقي محلي و سنتي به ويژه زاگرس نشينان چندي است كه شاهد انتشار آلبوم تازه يي به نام «ايل بانگ» از «علي اكبر شكارچي» نوازنده كمانچه و رديف دان موسيقي سنتي هستند. علي اكبر شكارچي در اين آلبوم سعي در تطبيق ترانه هاي لري و بختياري در قالب رديف موسيقي ايراني داشته و با گستردن بستري جديد علاقه مندان را به ارزيابي ظرفيت هاي موسيقي محلي و بررسي تاثير پذيري متقابل موسيقي رسمي و محلي فرا مي خواند.

آقای محمد جواد شوهانی خواننده لرتبار ایلامی است که به تازگی آلبوم "چشم به راه" را به گویش ایلامی منتشر کرده است.آقای شوهانی فرزند ایل لرتبار و لرزبان بزرگ شوهان است و فارغ از ایل و تبار به خدمت کردن به فرهنگ سرزمین آبا و اجدادی خود مشغول است.امیدواریم این هنرمند عزیز  به زودی زود به انتشار آلبومی به گویش شیرین لری شوهانی مبادرت ورزد.

میرسلیم خدایگان:سرآغاز یا نقطه‌ی عطف چیزی بودن، از مولفه‌های یک شخصیت هنری مولف است. دیدگاه این متن بر آن است تا با برجسته‌سازی مشخصه‌های موسیقی و هنر رحمان‌پور، موسیقی لرستان را به دو بخش “تا رحمان‌پور” و ” بعد از رحمان‌پور” تقسیم کند. تا از این راه مؤلف بودن رحمان‌پور به اثبات برسد.

 در سال هایی که نبود بارها از خودمان سؤال کردیم که ناگهان کجا رفت. شهره لرستانی چرا دیگر بازی نمی کند؟ اصلا کجاست این دختر جوان و زیبای سریال های «آپارتمان» و «امام علی». «کو لیلی» فیلم درخشان لیلی با من است؟ این یک علامت سئوال بزرگ بود. سؤالی که یک راز بزرگ در خود داشت. رازی که ما از آن بی خبر بودیم و این بی خبری باعث شد آرام آرام او را به صندوقچه خاطرات بسپاریم. اما این پایان کار نبود. شهره لرستانی دوباره برگشت.

مراد سپهوند:شاعر و خواننده بزرگ قوم ما(ايرج را مي گويم،رحمان پور را)همچون پرنده اي افسرده و كز كرده در زير لبه پشت بامي كاه گلي،جان پناهي نامطمئن براي خود دست و پا كرده و در جولان بي امان برف و كولاك و سوز سرما،عزيزترين چيز يا كسش را(كه كسي نمي داند چيست يا كيست!) در كنار قلب گرم و تپنده اش نشانده و دلداري اش مي دهد و با او نجوا مي كند و برايش مي خواند:

23 آذرماه پانزدهمین سالگرد درگذشت استاد 'شاه میرزا مرادی' سرنا نواز شهیر لرستانی است، كسی كه بی شك حق بزرگی بر گردن موسیقی فولكوریك ایران و منطقه لرستان دارد.استاد شاه میرزا مرادی از تبار سرنا نوازانی است كه خود وارث فرهنگ غنی چند صد ساله این مرز و بوم بود، امروز كمتر لرستانی اصیلی را می توان یافت كه با شنیدن صدای سحر انگیز سرنای استاد مرادی تحت تاثیر قرار نگیرد.

حشمت‌اله آزادبخت: موج جمعیت پشت سد در بسته‌ی ارشاد نشان داد که برای دیدن کنسرت استاد ایرج رحمان‌پور نیازی به بنرهای بزرگ تبلیغاتی در میدان‌های کوچک شهر نیست و خبر آمدن کله‌باد صدایش خیلی زود در گوش تشنه‌ی شهر خواهد پیچید. او پس از سال‌ها آمده بود برای مردم زاد‌گاهش بخواند. قرار بود سه‌شب برنامه اجرا کند، اما هجوم جمعیت مشتاق شبی دیگر را بر آن افزود.برنامه شروع شد؛ ایرج ابتدا با دوستدارانش حرف زد گاهی لری و گاه لکی: «خوش هتینو. پا و سر چَش مِ نیای‌تونه. چملم بنمِ ژیر پاتو، کاری سیتو نکردمه… او با این کار می‌خواست بگوید لرها و لک‌ها هزاران سال است در کنار هم زندگی  می‌کنند و چنان در هم آمیخته‌اند که نمی‌توان آن‌ها را از هم جدا نمود.» همین بحثی که چندسال است شعله‌اش در دهان برخی نویسندگان ما به شدت گُر گرفته است.

احد چگینی:یکی ازآفتهای فرهنگ شفاهی از بین رفتن این فرهنگ با مرگ میراث داران این بخش از فرهنگ دیار ماست. از دیر باز این دغدغه را داشته ام که کاش می شد برای حراست از این گنجینه ارزشمند که متاسفانه در سینه حاملان این گنجینه ها باقی مانده و با مرگ آنها در خاک دفن می شود راه کاری اندیشید .به همین خاطر همراه با تعدادی از دوستان و اهالی فرهنگ و ادبیات لری در لرستان کوچک قزوین انجمنی را بنا نهاده ایم .

مطلب اختصاصی لرویر:موسیقی قوم لر از دیر باز تا کنون  بعنوان یکی از غنی ترین موسیقی های فولکوریک ایران مطرح بوده است .موسیقی لری را می توان به دو دسته تقسیم کرد که عبارتند از:۱-موسیقی لر کوچک:شامل لری فیلی یا خرم آبادی و لری لکی ۲-موسیقی لر بزرگ:شامل عمدتآ لری بختیاری و نیز لری ممسنی و لری بویر احمدی.از طرفی دیگر یکی از ویژگی هایی که در صورت برجسته بودن در موسیقی هر قوم وملتی می تواند  ارتقاء دهنده انسجام قومی باشد ،"جامعیت"است.جامعیت در این بحث به معنی پوشش دادن گویشهای مختلف  قومی است .جامعیت آثار موسیقیایی ،مراودات دروم قومی را افزایش داده و حس همبستگی رادر بین زیرنظام های قومی ارتقاء می دهد .جامعیت ویژگی است که متأسفانه در عرصه موسیقی لری و آثار ارایه شده توسط خوانندگان قوم لرکمتر شاهد آن هستیم و در این خصوص می توان استاد علی اکبر شکارچی را یک استثناء دانست.

در باره شكل  كه پشت يه سنجاق مفرغي لرستان موجود است مي توان گفت كه نمايشگر كاهنه خدمتگزار الهه نانا - آناهيتا است كه مشغول انجام يك رقص مذهبي است مثلاً رقص براي ريزش باران . كاهنه مزبور ملبس به جامه بلندي از پارچه نازك پرچين است و كلاه پشمي بسر و شاخه نخلي به هر دست دارد و دو حيوان درنده و چند گل در اطراف او ديده مي شود و اين پر كردن اطراف نقش بدون ترديد براي رفع وحشتي است كه شرقيها از خلاء دارند.در لرستان از نيمه هزاره دوم پيش از ميلاد از سمت شمال يعني از كشور آشور سنجاق هايي- رسيده كه آنها نيز در مركز خود قپه هاي برجسته اي داشتند كه سطح مدورآنهابانقوش جانوران تزئين شده بود و هنرمندان كشور همسايه در ساختن آنها ذوق و سليقه خاصي داشتند.ظاهراً مردم لرستان مركزي با حسن نظر و حتي با چنان شور و شوقي اين آرايش تازه را پذيرفتند كه هنر خود را فداي آن كردند

نوع جدیدی از تلفیق فرهنگی در عصر حاضر شکل گرفته است که با تلفیق از نوع نژادی، تفاوت محسوسی دارد و آن حکایت میلیون ها انسان در کره خاکی است که به سبب مهاجرت، هویتی تلفیقی پیدا کرده اند. مجید کرمی یکی از این جمعیت چند میلیونی ایرانیان خارج از کشور است. صمیمیت و زود خو گرفتنش نشانی از فرهنگ لری و صراحت بیان و به دور از تعارفش ظاهراً از تآثیرات فرهنگ اروپایی است. وی اوایل انقلاب هم زمان با راه اندازی کانون چاووش، فعالیت هنری اش را با آموزش تنبک آغاز می کند. او از نوجوانی با چوب سر و کار داشت و اساساً هیچ گاه دنبال موسیقی نبود.

 استاد رحمانپور در این خصوص گفت: در هفتمین جشنواره ی موسیقی نواحی بخشی از موسیقی فراموش‌ شده ی منطقه ی زاگرس را اجرا خواهیم کرد که البته با موضوع محوری جشنواره نیز هماهنگی دارد. رحمان‌پور درباره اجرای خود در جشنواره نیز توضیح داد: ما در سه نوع موسیقی استان لرستان رااجرا خواهیم کرد. البته می‌دانیم که قوم لُر گستره ی فرهنگی بزرگی است که لرستان به مرکزیت خرم‌آباد بخش بسیار کوچکی از آن است.وی افزود در بخش اول "هی را" در بخش دوم "مویه" در بخش سوم "هوره" و در بخش پایانی نیز"دسمه بئیر"اجرا خواهد شد.

در پی اعتراض جمعی از اهالی موسیقی از رادیو در شهریور 57، حسین علیزاده یاران چاوش را گرد هم آورد تا به صورت غیر رسمی و پنهانی آثاری خلق کند که شاید از ماندگارترین آثار موسیقیایی ما شود. یکی از آثاری که ماحصل تمرینات این گروه بود در تیر ماه 58 ضبط و عرضه شد “موسیقی خلق لر” است.

حدود سه دهه حضور بسیار پرمعنی و اندیشه‌ورز او در عرصه‌ی موسیقی لری، به عنوان شاعر، آهنگ‌ساز و خواننده‌ی موسیقی لری، کارِکمی نیست. او به اعتراف بسیاری از علاقه‌مندان موسیقی لری، یکی از نادرکسانی است که در این عرصه صاحب سبک و روش ویژه‌ی خود است. آهنگ‌های نادری – از آن جایی که از بطن وجود او سرچشمه گرفته و بازتاب لحظه‌های رنگارنگ زندگی هر لرستانی است- مثل خون در رگِ این قوم جاری‌اند. به تعبیری می‌توان او را حافظه‌ی آهنگین قوم لر نامید. فراتر از مرزهای جغرافیایی، نام و آوازه‌ی استاد نادری در استان‌های لرو لک‌نشین کشور از جمله ایلام، لرستان، خوزستان، بوشهر، فارس، کردستان، کرمانشاهان، همدان، لورستان عراق، موصل، کرکوک و… برسرزبان‌های علاقه‌مندان موسیقی است.

مسعود جعفری‌جوزانی در 18 آذرماه سال 1327 در شهر ملایر (سرزمین زند)به دنیا آمد.این هنرمند لر تبار سرزمین زند  دارای مدرك كارشناسی ارشد فیلمسازی از دانشگاه ایالتی سان فرانسیسكو است، او فعالیت سینمایی را با كارگردانی فیلم‌های كوتاه آغاز كرد، از دیگر فعالیت‌های او می‌‌توان به مجوز تدریس مادام‌العمر در دانشگاه ایالتی سان فرانسیسكو، تدریس در دانشگاه‌های كشور و مدیریت موسسه «جوزان فیلم» اشاره داشت. این هنرمند بزرگ لر در سال ۱۳۸۹ بعنوان چهره ماندگار کشور معرفی شد. پایگاه فرهنگی لرویر کسب این افتخار بزرگ را به استاد جوزانی،خانواده ایشان و همه لرزبانان کشور تبریک می گوید.

سفری رت وه سفر تا کئ بیایہ/ دلکہ پُر حسرتم ده غم درآیہ

به گزارش خبرنگار نشریه لور از تهران، استاد «رضا سقایی»، خواننده‌ی نامدار موسیقی لری خرم‌آبادی صبح امروز، یک‌شنبه 27 تیرماه، پس از مدت‌ها تحمل رنج بیماری دارفانی را وداع گفت.

حسین پناهی دژکوه در ۱۳۳۵ در روستای دژکوه از توابع شهرستان كهگيلويه ( دهدشت - سوق )در استان کهکيلويه و بويراحمد متولد شد.