تفاوت های لری  فیلی و لکی

مردمان لر با لهجه های مختلفی سخن می گویند. در میان این لهجه ها به نظر می رسد تفاوت لکی و دیگر لهجه ها بیشتر باشد. البته عدم درک لهجه گروهی از مردم لر توسط گروه دیگر بیشتر به خاطر تقسیمات سیاسی و فاصله های جغرافیایی است همانطور که در میان اقوام دیگر وجود دارد . مثلا در میان کردها لهجه های مختلفی وجود دارد که تفاوتهای فاحشی با هم دارند.

در این مقاله بنده سخن جدیدی را مطرح میکنم. بر خلاف عقیده بسیاری که بین لری و لکی تفاوت بسیار قائل هستند بنده اینگونه فکر نمی کنم. به عقیده من لکی در میان تمام لهجه های معمول در ایران بیشترین شباهت را با لری دارد. اینکه لر کهگیلویه و بویراحمد قادر به درک لکی نباشد به دلیل تفاوت این لهجه ها نیست بلکه بیشتر به خاطر دوری این دو منطقه از هم می باشد. مثلا در انگلیسی اسم و نام را name می گویند و بی شک همان نام"nam" در فارسی می باشد (بدون در نظر گرفتن اینکه این کلمه در اصل از کجا آمده است) . وقتی به فردی که انگلیسی را نمیفهمد بگویند غربیها به اسم یا نام name می گویند فرد به خاطر می آورد که این دو کلمه چقدر به هم شباهت دارند ولی این را فقط زمانی میفهمد که یا مطالعه کرده باشد یا در برخورد با غربیها محل استفاده از این کلمه را یافته باشد. این مساله در لری نیز دیده می شود . وقتی لر بختیاری می بیند لر لک زبان از کلمه "آوشتن" به معنای ریختن استفاده می کند نا خود آگاه ذهنش به کلمه بختیاری"اوشن" می رود که در همین معنا به کار می رود.

تفاوتهایی در لری و لکی وجود دارد که از نوع تفاوتهای بین مجموعه لهجه های لری نیست . در لری قاعده ای برای کلمه سازی وجود دارد . این قاعده به این صورت است که وقتی کلمه ای از فارسی یا کردی به لری وارد می شود معمولا حرف "الف" در این کلمه به "واو" تبدیل می شود ، حرف "واو" به "یا" تبدیل می شود و در بسیاری موارد حرف "خ" به "ه" تبدیل می شود . در لری معمولا کلمات از فارسی قرض گرفته می شوند و این قواعد بر آنها اعمال می شود ولی لکی در مواردی این قواعد را بر کردی اعمال کرده است.

تفاوتهای لری و لکی به دو دسته تفاوتهای دستوری و تفاوتهای لغوی- معنایی تقسیم می شوند . از نظر دستوری ، لکی به شدت متاثر از کردی است و در آن قاعده اراگتیو مشهود است یعنی شناسه در جملات به جای متصل شدن به فعل ، به مفعول یا نهاد متصل می شود مثلا در لکی به جای گفتن "آب خوردم" می گویند " آوم هوارد" . همانطور که مشخص است حرف"م" که به "آو" یعنی آب متصل شده است در فارسی به فعل خوردن متصل شده است . این تمام تفاوت دستوری لکی و لری است .

تفاوتهای لغوی-معنایی که بین لری و لکی وجود داردند بسیار کم هستند بنده در حد توان خود تعدادی از این کلمات را در زیر می آورم و از مخاطبان عزیز که به لکی و لری تسلط دارند خواهش می کنم در رفع نواقص و کمک به تکمیل این جدول به بنده کمک بفرمایند. به عقيده من تمام كلماتي كه از لحاظ لغوي و معنايي در لري و لكي متفاوتند حدود 20 كلمه مي باشند.

جدول1-1 افعال متفاوت لری و لکی

جدول1-2 اسم های متفاوت در لری و لکی

منبع:http://www.zaramoosh.blogfa.com/