X
تبلیغات

طراحی سایت

قالب وبلاگ

پایگاه فرهنگی لُرویر

طراحی سایت


پایگاه فرهنگی لُرویر
 
وب فرهنگی جامع اقوام لُر(لک،فیلی،ثلاثی،بختیاری،ممسنی،کهکیلویه و بویراحمدی)
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه بیست و ششم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

زمستان با تمام سرديها و يخبندانش لنگان لنگان به اتمام مي‌رسد و سبزينه‌ها با همه زيباييهايش ارمغان شادي و تولد بهاري ديگر را به خانواده‌ها هديه مي‌دهد.نوروز باستانی کهن‌ترین سنت و عزیزترین روز سال نزد ایرانیان است. همه اقوام ایرانی این پدیده طبیعی را جشن می گیرند.مردمان لُرزبان (لک ،فئیلی،بختیاری،ممسنی،کهکیلویه و بویر احمدی)نیز مثل سایر اقوام ایرانی نوروز را با آداب و رسوم و مراسمهای خاصی جشن می گیرند.در این مطلب گوشه هایی از این آداب و رسوم به تفکیک زیر نظامهای قوم لُر ارئه می گردد. 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و سوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

مطلب اختصاصی لرویر:پهلوان 'حاج عبدالحسین فعلی' معروف به 'حاج فیلی' از مربیان اسبق تیم ملی کشتی آزاد ایران در سال های دور و مربی سازنده کشتی گیران نامدار و بزرگی همچون 'جهان پهلوان غلامرضا تختی' بوده است.در مورد پهلوان 'حاج عبدالحسین فعلی' یا همان حاج فیلی معروف باید گفت، وی از پهلوانان به نام ایران در سال های بسیار دور (حدود 80 سال پیش) بود که در آن دوران، ورزش کشتی، چه رشته آزاد و چه رشته فرنگی هنوز در کشورمان وجود نداشت و فقط کشتی پهلوانی روی خاک و سنگ و زمین سفت انجام می شد و رونق داشت.حتی تشک های برزنتی و زمخت کشتی که از براده های چوب و کاه پر می شد، در کشورمان خبری نبود. حاج فیلی در سال ۱۲۸۵ در استان لرستان متولد شد و در  اوان نوجوانی به همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد. وی از جمله بانیان ورزش کشتی آزاد در ایران بود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و یکم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

مطلب اختصاصی لرویر:قوم لُر به عنوان ایرانی ترین قوم دارای پیشینه تاریخی-فرهنگی  برجسته ای است،سکونتگاه این قوم بزرگ شامل منطقه وسیعی است که حد غربی آن به نواحی شرق بغداد و حد شرقی آن به  شیراز محدود می شد .این سرزمین از استانهای کنونی لرستان ، ایلام، کهکیلویه و بویر احمد، چهارمحال وبختیاری و نیز مناطق وسیعی از استانهای خوزستان، کرمانشاهان،همدان ،مرکزی،فارس،اصفهان و بوشهر تشکیل را در بر می گیرد.استان بوشهر و خوزستان که  از استانهای ساحلی ایران می باشنداز قدیم سکونتگاه  طوایف لُر بوده اند."لُرتباران ساحل نشین "عبارت زیبایی است برای معرفی لُرهای  استان  بوشهر و نیز لرتباران ماهشهر و هندیجان در استان خوزستان که  در  امتداد سواحل خلیج فارس سکونت دارند.لُرتباران ساحل نشین استان بوشهر عمدتاً درشهرستان گناوه ، شهرستان دیلم ، شهرستان دشتستان ،شهرستان دشتی ، شهرستان جم،بخش انگالی شهرستان بوشهر و شهرستان تنگستان زندگی می کنند.سکونتگاههای" لُرتباران ساحل نشین" عبارتند از:

هندیجان: هندیجان (هندیون، هندیان، هندیگان) یکی از شهرهای تاریخی ایران با قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال، در جنوب شرقی استان خوزستان و  در ۷۵ کیلومتری جنوب شرقی بندر ماهشهر قرار گرفته است. این شهر سکونتگاه طوایف لُر شعبانی،حیات داودی،بهمئی و خدری است.

گناوه: بندر ‌گناوه مركز شهرستان گناوه در 160 كيلومتري شمال باختري بوشهر و در كرانه خليج فارس و نیز در مرز استان بوشهر با استانهای خزستان و کهکیلویه و بوبر احمد که آنه نیز از سکونتگاههای اصلی قوم لُر هستند واقع است. نام اين بندر در كتاب هاي قديمي به صورت گنابا، گنفه، گناوه، جنابه و جنابا آمده است.هسته اصلی این شهر را ایل حیات داودی تشکیل داده است ایل حیات داودی از شعبات  ایلات لرستان بوده و در زمان صفویه به گناوه مهاجرت کرده اند.علاوه بر این ایل،طوایف لُر بهمنیاری،شولی،مم صالحی،عباسی،چهار روستاییو مال خلیفه که از لرتباران ممسنی . کهکیلویه هستند زندگی می کنند>گناوه کاملاٌ لرتبار است.

ریگ: بندر ریگ، بندر و شهری در جنوب ایران. در حدود 155 کیلومتری شمال بندربوشهر، حدود پانزده کیلومتری جنوب شرقی بندرگَناوه و حدود سی کیلومتری جزیرة خارک، در کنار یکی از خورهای خلیج فارس (جمعیت طبق سرشماری 1375 ش ، 898 ، 4 تن) واقع است . این بندر مرکز بخش ریگ، از بخشهای شهرستان گناوه در استان بوشهر است . ریگ خاستگاه مشاهیری نظیر علی خان بندر ریگی،حیدرخان بندر ریگی، فرزند خانعلی خان ضابط و حکمران بندر ریگ،حاج غلامحسین بندر ریگی تاجر شاعر و میر مهنا است که میر مهنا از همه آنها مشهورتر می باشد.ساکنان بندر ریگ از ایل لرتبار حیات داودی است که بیشتر اصل و نسب آن ذکر گردید.بند ریگ نیز به صورت کامل لرنشین است.

دیلم: بندر دیلم در حدود ۲۰۰ کیلومتری بندر بوشهرو شمال غربی استان بوشهر نزدیک مرز مشترک استان‌های خوزستان و کهگیلویه و بویراحمدقرار دارد.بندر دیام محل سکونت طافه لُرتبار لیراوی است و کاملاٌ لرنشین می باشد.لیراوی یکی از طوایف بزرگ لرتبار که از قدیم الایام در ایین منطقه زندگی می کرده اند  است و از قدیم نام منطقه هم  به دلیل حضور آنها لیراوی بوده است.دیلم و گناوه تا گذشته نه چندان دور جزء سرزمین لرنشین کهکیلویه بوده اند.

دشتستان: شهرستان دشتستان از نظر جمعیت و مساحت بزرگ‌ترین شهرستان استان بوشهر می باشد. شهرستان دشتستان در شرق استان بوشهر  واقع است و از جنوب به شهرستان تنگستان، از مغرب به شهرستان بوشهر از شمال به شهرستان گناوه و در مشرق به استان فارس منتهی می شود.مرکز این شهرستان شهر برلزجان است و شبانکاره یکی از بخشهای تابعه آن می باشد.نام بخش شبانکاره مءخوذ از قوم شبانکاره است که از طوایف لُر استان فارس بوده و در زمان دیلمیان سلسله شبانکاره را در منطقه ای که به دلیل حکومت آنها به همین نام معروف شد برقرار ساختند.مردم  شبانکاره عمدتاٌ از لُرهای کوهمره ای کازرون،ممسنی،کهکیلویه و بویر احمد هستند.و اما شهر برازجان نیز محل سکونت طوایف لُرتبار ابولفتحی،وثوقی،کمالی،خوانین،آخوندها،حقیقت،دهدشتی،بابا علی،قائدان،مشهدی علی عنابی و سادات شجاع الدین است که این طایفه ها  ریشه در کهکیلویه،ممسنی،گله دار و سایر مناطق لُرنشین جنوب کشور دارند.

انگالی:انگالیدهستانی است تابع بخش مرکزی شهرستان بوشهر.تیره های لُرتبار این دهستان عبارتند از:محمدشاهی،حیدری،جمیری و عمادینی.

جم و ریز: شهرستان جم از شمال و شرق به بخش اسیرشهرستان مُهر دراستان فارس از جنوب به شهرستان کنگان و از غرب به شهرستانهای دشتی و دیر محدود می‌شود. این شهرستان دارای دو بخش جم و ریز دو شهر و پنج دهستان می‌باشد که شهر جم و شهر ریز نام دو شهر این شهرستان می‌باشند و دهستان‌های آن نیز از این قرارند: (جم- کوری حیاتی - انارستان - تشان - ریز).لُرتباران این منطقه طوایف مدگُماری،کائد،خواجه و شیخ هستند که اولی از نسل لُرهای بختیاری و سه طایفه دیگر از نسل لُرهای ممسنی و کهکیلویه و بویر احمد می باشند.

 دشتی: دشتی از جمله شهرستان‌های استان بوشهر است و شهر خورموج مرکز این شهرستان است. اين شهرستان از شمال به استان فارس و از شمال غربی به شهرستانهاي تنگستان و دشتستان از جنوب به شهرستان دير و جم و از جنوب غربی به خليج فارس منتهی مي شود. این شهرستان زادگاه بزرگانی چون: فایز دشتی، غلامرضا دادبه، علی دشتی، میرزا محمد جعفر خان حقایق نگار خورموجی، محمد خان دشتی  است. در مورد تبار و گویش مردمان دشتی  در سایت مجازی شهرستان دشتی و نیز سایت محمد مهدی پور فاطمی نماینده مرد شهرستان دشتی و نیز ویکی پدیا  آمده است: "گویش مردم شهرستان دشتی گونه‌ای از گویش منطقه دشتی یا دشتی که ریشه در زبان باستان ایران و زبان پهلوی ساسانی دارد و برگرفته از زبان لری است. زبان لُری خود متفرعات زبان پهلوی جنوب غربی است، چنان که به نوشته اُرنسکی : لهجه‌های لُری و بختیاری از آن قبایل جنوب غربی ایران است به طور کلی به گروهی از لهجه‌های ایران مربوط است که لهجه‌های جنوب غربی فارس نیز جزء آن می‌باشند."

بعضی از واژهای اصیل گویش دشتی که از دقیق ترین و از نظر استقلال زبان های محلی از خالص ترین گویش های  لُرهای جنوب ایران است عبارتند از:

" اَور awr « ابر » ، برار « برادر » ، پار « سال گذشته » ، پازن « بز نر بزرگ » ، پریگ « Perig » یا پریر ( یک روز بیش از روز گذشته ) ، پَرونگ « Parvang » « پرنده ، کمر بند مقدس = کمر بند مخصوص رفتن بالای درخت خرما » ، پُس « Pos » « پسر » ، پسین « Pesin » « بعد از ظهر » ، چاس « Cas » « چاشت » ، دُخت « Doxs » «دختر» ، دروشیدن « Derowsidan » « لرزیدن » ، دوش « Dus » « شب ، گذشته ، دیشب » ، دُول « Dul » « دَلو » ، « دولَک » « Dulak » « دَلوچه » ، دیگ « دیروز » ، ززو « Zuzu » « جوجه تیغی » ، سُمب « Somb » « سُم » ، گپ « Gap » حرف و سخن ، کّپه « Kope » کوپه کردن و انباشتن ، کلبوک « Kalbuk » مارمولک ، کلوک « Koluk » خمره سفالینه بزرگ ، گُت « Got » بزرگ ، گردیک « Gordik » کلیه ، گِنِه «Gene » خبیث ، نامرغوب ، به درد نخور ، مَختَک « Maxtak » مهد ، گهواره ، مُروا « Morva » فال نیک زدن ، میره « Mire » میرک ـ شوهر ، ورزا « Varza » گاو نر .و بزرگ و ..."

 تنگستان: شهرستان تنگستان در جنوب شرقی  استان بوشهر قرار دارد و  شهر اهرم، مركز آن است. شهرستان تنگستان از شمال تا شمال باختری، با بندر بوشهر و از باختر، به آب های خليج فارس، از جنوب به شهرستان دير، از خاور به خورموج و از شمال خاوری تا خاور، به دشتستان محدود می گردد. شهرستان دارای دو بخش مرکزی و دلوار است. دلوار زادگاه رئیس علی دلواری است.مردم این شهرستان نیز به زبان لُری و گویش نزدیک به دشتی که آن هم لُری است تکلم می کنند.در مورد ارتباط گویش تنگستان با گویش لُری رایج در شهرستانهای دشتی و دشتستان  د فرهنگ نامه بو شهر آمده است:

"میان گویش های مختلف محلی جنوب از جمله مردم استان بوشهر به خصوص مناطق دشتی ، دشتستان و تنگستان روابط نزدیکی وجود دارد و از یک ریشه گرفته شده اند فقط در تلفظ الفاظ و اصطلاحات اختلافاتی با یکدیگر دارند. زبان محاوره ای این مناطق بر گرفته از گویش لری است. لغات و ترکیبات و نوع کاربرد شناسه ، در آن به طور دقیق با زبان پهلوی جنوبی یا زبان پهلوی ساسانی منطبق می باشد فقط برخی از لغات ثقیل روان تر گریده و در بعضی موارد لغاتی از زبان محاوره ای حذف شده و جای خود را به لغاتی تازه داده است." 

 با این توضیح می توان علاوه بر مناطق یادشده بسیاری از مردمان مناطق تنگستان را نیز "لُرتبار ساحل نشین "قلمداد کرد.

 


نوشته شده در تاريخ پنجشنبه نوزدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

مطلب اختصاصی لرویر:"مور “ یا”هوره لكی“ نوعی موسیقی است كه در مناطق عشایری لك زبان رایج است.اين نواي دلتنگي كه با آوازي حزين و و غمناك بدون ضرب آهنگ تنها در قالب اصوات و جملات بيان مي شود، خود پيشينه اي بس ماندگار و كهن دارد.هوره به مناسبت تقویت روحیه ایل بهنگام شركت در نبرد ٫ كوچ نمودن ٫ در سوگ عزیز از دست رفته ٫ در وصف دلاوران ایل چه آنان كه زنده اند یا درگذشته اند سر داده می شود. هوره با اینکه دارای اصالت لکی است ولی چون نوایی برخاسته از دل و بسیار گیرا  است در فرهنگ لرهای فیلی و نیز کردها رسوخ کرده است وهمین قضیه باعث شده است که بعضی از قلم به دستان قوم برادر( کرد)به فکر ثبت آن به نام خود باشند که کار پسندیده ای محسوب نمی شود .هوره را می توان یک آوای باستانی لکی  و در عین حال مرتبط کننده اقوام زاگرس نشین قلمداد کرد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه هفدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

لرستان پشتکوه منطقه ای تاریخی در مغرب ایران ، کمابیش مطابق با استان ایلام کنونی است . منطقة پشتکوه قسمت غربی سرزمین لرستان قدیم است که رشته کوه کبیرکوه  آن را از پیشکوه جدا می سازد و قرار گرفتن آن در پشتِ (مغرب ) این کوه ، وجه تسمیة نام آن است.لرستان پشتکوه به همراه لرستان پیشکوه که در مشرق کبیرکوه قرار داشته  و کمابیش مطابق با استان لرستان امروزی است قلمرو لر کوچک یا  لرستان فیلی را تشکیل می داده و می دهند. لرستان فیلی نیز جزء ایالت لرستان بزرگ و کهن است که در بر گیرنده مناطق وسیعی از جنوب غرب ایران از کرمانشاه تا شیراز می شود.اکنون در استان ایلام یا همان لرستان پشتکوه مردمان با دو تبار عمده لُر(فیلی و لک) و کرد و یک تبار بسیارمحدود عرب زندگی می کنند.لُرتباران لک و فیلی در بسیاری از نقاط استان زندگی میکنند و اکثریت را به خود اختصاص داده اند.در خصوص مراسمات سور و سوگ بین لُرتباران و کُردها اشتراک بسیار زیادی وجود دارد و دلیل این هم آن است که مراسمات کردهای ایلام  چه مراسمات سور و چه رسوم مربوط به سوگ ریشه در مراسمات لُری که بسیار تاریخی و کهن هستند دارد و نواهای آنها در این رسوم یا لُری فیلی است یا لکی. 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه پانزدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

 شاید نام دکتر سکندر امان‌اللهی‌بهاروند نامی شناخته‌شده برای بسیاری از ایرانیان و حتی برخی محققان و پژوهشگران عرصه تحولات اجتماعی نباشد اما در مقام علمی استاد همین بس که وی استاد ارشد دانشگاه هاروارد است و هم‌زمان و به دلیل عشق فراوانش به خانه پدری، تربیت شاگردان و محققان ایرانی را نیز فراموش نکرده‌است و هم‌چنان نیز به این کار خود ادامه می‌دهد.امان‌اللهی‌بهاروند از معدود استادان ایرانی است که هم‌زمان در حوزه‌هایی چون انسان‌شناسی فرهنگی، تاریخ، مردم‌شناسی، زبان‌شناسی، جامعه‌شناسی و ایران‌شناسی کار کرده است و ضمن تالیفات گوناگون، پژوهش‌های معتبر و منحصر به فردی را نیز از خود بر جا گذاشته است.در کنار تمام این‌ها، شخصیت استاد هم مثال‌زدنی است و این را می‌توان از مثال‌هایی که شاگردانش درباره او بر زبان می‌آوردند به‌خوبی مشاهده کرد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه پانزدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

عابدین پاپی:محیط جغرافیایی یک سرزمین و آب و هوای آن در شکل گیری فرهنگ و آداب و رسوم مردمان آن سرزمین تاثیر به سزایی دارد و تاریخ زندگی بشر در ادوار مختلف نیز بر این مهم، مهر تصدیق و تایید می زند. مثلا فرهنگ عشایری در بین قوم لر فرهنگی متداول و مرسوم است و این فرهنگ به صورت ویژگی های ظاهر آنها از قبیل نوع پوشیدن لباس و نوع اندام ظاهری یا به تعبیری تیپولوژی آنهاست.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه سیزدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

مردمان لک زبان یکی از اصیل ترین مردمان ایرانی هستند که با اینکه  از قدیم الایام یکی از شاخه های اصلی قوم لر محسوب می شده اند ولی برخی سه فرضیه  دال بر لر بودن ،کرد بودن و قومیت مستقل بودن آنها  مطرح کرده اند .در این مطلب شواهدی  از منابع معتبر قدیم و جدید کردی،لری و ملی که لر بودن مردمان لک زبان را تایید می کنند ،آورده شده است .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ پنجشنبه دوازدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

قوم لر یکی  از اقوام اصیل  ایرانی است که علاوه بر ایران  در عراق،ترکیه ،سوریه و عمان هم زندگی می کنند.در ایران   محل سکونت لرها به استان لرستان محدود نمی شود آنها در 16 استان سکونت دارند. استانهای لرستان و کهکیلویه و بویر احمد کاملآ لر نشین هستند، در استانهای ایلام و چهار محال و بختیاری اکثریت با لرها است و علاوه بر این چهار استان مردمان لر زبان در استانهای خوزستان(شمال،نواحی مرکزی و شرق استان)  ،همدان(ملایر، تویسرکان، نهاوند)، فارس(ممسنی، رستم ،سپیدان، کازرون، گله دار مهر،مرودشت و شیراز) ،بوشهر(دیلم ،گناوه ودشتستان )، اصفهان(فریدونشهر، نجف آباد، اصفهان و گلپایگان)، کرمانشاه(هرسین ،صحنه و کنگاور)، گیلان(لوشان)، مرکزی(شازند و خمین)،قزوین،خراسان،کرمان و تهران(ورامین) زندگی می کنند.  گویشوران لر به گویشهای لکی، فئیلی ،ثلاثی، بختیاری، ممسنی، کهکیلویه و بویر احمدی سخن می گویند.محل سکونت زیر نظامهای قوم لر عبارتند از :

1.لک:الشتر،نورآباد،کوهدشت،هرسین ،صحنه،قسمتهایی از ایلام ، قسمتهایی از کرمانشاه ، قسمتهایی از خرم آباد، قسمتهایی از بروجرد، قسمتهایی ازنهاوند، قسمتهایی ازتویسرکان.

 2. فئیلی : خرم آباد،درود،چگنی،اندیمشک،پلدختر،دره شهر،دهلران، آبدانان،ایلام، لوشان، وقسمتهایی ازشوش و قزوین.

3. ثلاثی: بروجرد ،ملایر،نهاوند،تویسرکان ،کنگاور  و شازند اراک.

4. بختیاری:استان چهار محال بختیاری،قسمت اعظم خوزستان،الیگودرز، ازنا  و قسمتهایی از اصفهان.

5. ممسنی: نورآباد  ممسنی، شهرستان رستم ، قسمتهایی ازکازرون،مهر و سپیدان و نیز قسمتهایی از استان بوشهر.

6. کهکیلویه و بویر احمدی:استان کهکیلویه و بویر احمد،دیلم،گناوه ،دشتستان وقسمتهایی از خوزستان.

تا کنون آمار واقعی از جمعیت لرزبانان ارایه نشده است در این مطلب با استفاده از اطلاعات سرشماری سال 1385 مرکز آمار ایران به تحلیل جمعیت شناختی لرزبانان پرداخته می شود.در این گزارش از ذکر جمعیت مناطقی که نمی توان در مورد جمعیت لرزبانان آن آمار تقریبی واقع بینانه ای ارائه داد نظیر ورامین ،تهران،خراسان ،کرمان،مرودشت و شیراز جهت اعتبار بخشی به اطلاعات درج شده  خودداری شده است .لازم به ذکر است که جمعیت لرزبانان شهرستانهایی که کاملآ لرنشین نیستند تقریبی ولی بسیارنزدیک به واقعیت ذکر گردیده است. طبق اطلاعات درج شده در جدول  شماره( 1)زیر جمعیت لرزبانان پنج میلیون و هفتصد و پنجاه و پنج هزار و دویست و جهل و هفت نفر(5755247 )  نفر برابر با 8.16 درصد از کل جمعیت کشور برآورد شده است که در 58 شهرستان زندگی می کنند.

                                           جدول  مربوط به جمعیت شهرستانهای لرنشین

نام شهرستان

استان

جمعیت

درصد تقریبی مردمان لر

معادل جمعیتی

بروجن

چهار محال و بختیاری

115286

40%

46114

شهرکرد

چهار محال و بختیاری

368466

60%

221079

فارسان

چهار محال و بختیاری

90980

100%

 

کوهرنگ

چهار محال و بختیاری

35520

100%

 

لردگان

چهار محال و بختیاری

177277

100%

 

اردل

چهار محال و بختیاری

70381

100%

 

تویسرکان

همدان

110737

100%

 

ملایر

همدان

290197

100%

 

نهاوند

همدان

181049

100%

 

دیلم

بوشهر

29451

100%

 

گناوه

بوشهر

83418

100%

 

دشتستان

بوشهر

226905

40%

102107

دره شهر

ایلام

56822

100%

 

دهلران

ایلام

62256

60%

37353

آبدانان

ایلام

47370

60%

28422

ایلام

ایلام

199519

70%

139663

مهران

ایلام

57889

40%

23155

شیروان و چرداول

ایلام

73973

30%

22191

مسجد سلیمان

خوزستان

171778

100%

 

هندیجان

خوزستان

36359

100%

 

لالی

خوزستان

36173

100%

 

گتوند

خوزستان

59261

100%

 

شوشتر

خوزستان

187337

50%

93668

شوش

خوزستان

192162

50%

96081

رامهرمز

خوزستان

123930

70%

86751

دزفول

خوزستان

401558

50%

200779

بهبهان

خوزستان

175373

50%

86686

باغ ملک

خوزستان

104178

100%

 

ایذه

خوزستان

195018

100%

 

اهواز

خوزستان

1338126

20%

267624

اندیمشک

خوزستان

161185

100%

 

امیدیه

خوزستان

86201

50%

43100

ممسنی و رستم

فارس

166308

100%

 

کازرون

فارس

266564

25%

66641

سپیدان

فارس

90339

50%

45169

مهر

فارس

54413

30%

16323

بویر احمد

کهکیلویه و بویر احمد

217141

100%

 

بهميی

کهکیلویه و بویر احمد

35637

100%

 

دنا

کهکیلویه و بویر احمد

53034

100%

 

کهکیلویه

کهکیلویه و بویر احمد

191823

100%

 

گچساران

کهکیلویه و بویر احمد

136064

100%

 

ازنا

لرستان

71548

100%

 

الیگودرز

لرستان

137808

100%

 

بروجرد

لرستان

323826

100%

 

پلدختر

لرستان

76541

100%

 

خرم آباد

لرستان

522246

100%

 

دلفان

لرستان

137633

100%

 

دورود

لرستان

160686

100%

 

سلسله

لرستان

74353

100%

 

کوهدشت

لرستان

211886

100%

 

اصفهان

اصفهان

1986542

7%

139057

نجف آباد

اصفهان

282430

25%

70607

فریدونشهر

اصفهان

39397

50%

19698

شازند

مرکزی

120102

50%

60051

کنگاور

کرمانشاه

80608

50%

40304

هرسین

کرمانشاه

91300

100%

 

قزوین

قزوین

540187

10%

54018

رودبار(لوشان)

گیلان

104102

30%

31230

 


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه یازدهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

ايران داراي پيشينه بسيار طولاني در امر ذوب سنگ معدن و استخراج فلز مس مي باشد،يکي از مناطق شاخص ايران در زمينه صنعت مفرغ، ناحيه لرستان است . لرستان در مرکز نوار غربي ايران و از مجموعه دره هاي تنگ و باريک و کوههاي مرتفع تشکيل شده است . شواهد موجود اشاره به فلزکاري لرستان از هزاره چهارم پ.م. دارد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه دهم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

خان الماس لرستانی که از اعاظم و مشاهیر اهل حق است ، بنا به یادداشت کاکا ردایی و دیگر کتابهای اهل حق ، و ی فرزند محمد بیگ لرستانی و ولادت او ظاهرا در سال 1072 هجری در لرستان اتفاق افتاده است .درکودکی نزد پدرش به فرا گرفتن علوم متداول آن زمان پرداخته و ظاهرا خرقه ی ارشاد را نیز از او گرفته است . د رسال 1134 کتابی به نام (کلام خان الماس ) که شامل پیش گویی بود به رشته نظم در آورد که مورد توجه عموم اهل حق قرار گرفت . بقیه زندگیش را به ارشاد و وعظ  خلق و سرودن اشعار شیوا به سر برد تا در سال 1138 د ر66 سالگی در لرستان وفات یافت .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه هشتم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

مطلب اختصاصی لرویر:میر مهنای دوغابی یا بندر ریگی دلاور مردی از لُرهای جنوب ایران  است که  خواب و آرامش را قریب  یک دهه از استمارگران هلندی ، انگلیسی و پرتغالی  و عثمانی  ربود تا برای همیشه خلیج فارس از دستبرد  اشغالگران در امان بماند .  استاد دکتر احمد اقتداری مورخ  ، پژوهشگر و ایرانشناس بزرگ لارستانی در مطلبی تحت عنوان"واقعیتهای تاریخی میر مهنا"   چاپ شده در هفته نامه نسیم جنوب در مورد اصل و تبار میر مهنا می نویسد:

"نکته دیگر آن که برخلاف آنچه نوشته اند وظاهرا آقای فقیه هم پذیرفته است، میرمهنا عرب نبوده، خاندانش هم عرب نبوده اند، پدر وجدش هم عرب نبوده اند. زبانش لری ومذهبش شیعه بوده است واعراب واردبه خلیج فارس ازدوره قبل از صفویه تا اواخردوره افشاری عموما سنی مذهب وعرب نبوده اند، ولی لر زبانها به خصوص آن ها که در دوره کریمخان زند به سواحل خلیج فارس وارد شده اند، مجموعا اهل کهکیلویه بوده، لر زبان وایرانی تبار بوده اند. کتاب " ایلات کهکیلویه " نوشته ی محمود باور، و کتاب " خوزستان و کهکیلویه و ممسنی " تالیف احمد اقتداری، دراین خصوص بحثی مستوفی دارند.لیراوی ها وحیات داودی ها هردو لرزبان وتبار کهکیلویه ای ولری دارند ومطلقا عرب و یا ترک نیستند. نام طایفه وغایی راباید به طایفه " زهابی " – زه + آب – بدل کرد . کریم خان زند هم (که به میر مهنا جنگید) خود لر زبان ایرانی است. امروز هم لهجه های تمام سواحل خوزستان وبوشهر وفارس لری است".

میر مُهَنّای بندرریگی در زمان پادشاهی کریم خان در بندر کوچکی از توابع بندر گناوه در استان بوشهر بنام بندر ریگ بدنیا آمد او  فرزند میر ناصر بندر ریگی بود که در واپسین سال‌های فرمانروایی نادرشاه افشار، حاکم بندر ریگ و رود حلّه و جزیره خارک بود. میر مهنا دریک اقدام انقلابی و نا باورانه  پدرش "میر ناصر دوغابی"را که نوکر عناصر هلندی و انگلیسی بود را به ضرب گلوله می کشد.او  حضور بیگانگان را در ایران موجب فقر مردم میدانست لذا  برای مبارزه با آنها بود تصمیم می گیرد بر راههای بازرگانی (دریایی، زمینی) فائق آید.او برای این کار به جمع آوری نفراتی می پردازد و به به مدت 15 سال به عنوان قدرتی بلامنازع و قهرمانی شکست ناپذیر بر خلیج فارس حاکمیت می کند.  اقدامات جنگی میر مهنا  آنقدر قدرتمند بود که  تمام ناوگانهای نظامی متعلق به دولت هلند و انگلیس و پرتغال از حمله او و غارت اموالشان در خلیج فارس دچار رعب و وحشت شده بودند و به همین دلیل مرتب از دولتهای مرکزیشان طلب نیرو وکمک می کردند.او در سال ۱۷۶۲ به آن‌ها در خارک هجوم آورد که حمله‌اش دفع گردید. او بار دیگر در سال ۱۷۶۶ به خارگ حمله کرد و ۵۸ هلندی و ملوان بومی را اسیر کرداو در زمان حیات پدرش ،به کمک او به بحرین حمله کرده و اعراب و انگلیسی ها را از آنجا بیرون می کند. او در یورش هایش  به کشتی های بیگانگان از قانون " حمله  مورچگان به ملخ " استفاده می کرد.عدم اطاعت میر مهنا از کریم خان زند که او هم تبار لری داشته است موجب حمله سپاهیان زندیه به فرماندهی زکی خان برادر وکیل الرعایا  به او و افرادش می شود. میرمهنا بعد از جنگ های متعدد با نیروهای خودی و غیر خودی و تعقیب مداوم زکی خان به ناچار ابتدا بندر خارک را تصرف کرد و بعد از مقاومت زیاد در برابر محاصره نیروهای زکی خان بناچار به بصره پناه می برد و بر اثر خستگی ،گرسنگی و  تشنگی زیاد به مردم پناه می برد، ولی مردم او را می شناسند و تحویل حاکم بصره می دهند. والی بغداد در سال ۱۱۸۲ ق میر مهنا را به قتل رساند. کریم خان زند به اعتراض این عمل به بصره لشکر کشید و آنجا را تصرف کرد.

نام میرمهنا با هر لقب و عنوانی که برایش قائل باشیم، در تاریخ مبارزات و دشمن ستیزی های ملت های ایران و سرزمینهای حاشیه ی خلیج فارس، حیاتی جاودانه دارد. هر چند نویسندگان متاثر از کاتبین پیشین، درست یا غلط او را «دزد و راهزن» و فردی « خبیث و نامردمی» لقب داده اند، اما در ذهن و یاد مردم جنوب ایران به گونه ای ی دیگر ماندگار شد.مردم بوشهر... ده ها سال بعد، درخت سدری به یاد او کاشتند و آن را «کُنار مهنا» نامیدند. که در باورشان این بود که این درخت معجزه می دهد، و شفای بیمارانشان، بخت گشای دخترانشان و حاجات دیگرشان را از این درخت می خواهند و به آن دخیل می بندند و شمع روشن می کنند. امروزه جزیره‌ای غیرمسکونی در خلیج فارس به نام او جزیره میر مهنا و بندری نیز در جزیره کیش به نام او نامیده شده است.


نوشته شده در تاريخ شنبه هفتم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

بابا طاهر عریان که محققین به واسطه در هاله ای از ابهام قرار داشتن شخصیت وی او را شخصیتی مرموز خوانده اند، فرد اساطیری است به سنت شعوبی اسلامی نمودن بزرگان تاریخ ایران کهن ، به عهد اسلامی کشانده شده است. بابا در لغت اوستایی به معنی درخشان یا پدر و طاهر به لغت عربی به معنی پاک (صدیق) بیش از آنکه نشانگر شاهزاده مردمگرا اشو زرتشت (زرین تن پاک) باشد، نشانگر مانی بنیانگذار صوفی گری ایرانی است که پیروانش به صدیقین (طاهرین) خوانده میشده اند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه ششم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

کتاب برای لرها مظهر خرد، شعور، پاکی بوده است، به کار بردن صفات وتعبیراتی چون (سرد کتاو کیشه)،کافیست تا دریابیم کتاب خوانی در نظام اخلاقی لرها یک فضیلت کم نظیر بوده، لک زبانان در یکی از مویه های خود می خوانند: مدم کی دییه ملا ومردن دس قلم شیرین قرآن وگردن(سوگ سرای سوگ خوانی در لرستان ص 48) شرح فارسی: مردم چه کسی طعم مرگ یک روحانی باسواد، خوش قلم وهمواره همراه قرآن را چشیده است.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه ششم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

 يكي از لزومات زندگي عشايري و كوچندگي مسكن قابل حمل و نقل است. در بين اقوام كوچنده نمونه هاي مختلفي از اين مسكن تحت عنوان كلي چادر وجود دارد. هر قوم بسته به مواد اوليه موجود و شرايط محيطي نوع خاصي از چادر را مورد استفاده قرار مي دهد ، به طور مثال در منطقه قفقاز به نوع از چادر با نام كي بيتكا بر مي خوريم و يا در بين استپ نشينان چادر هاي پوستي رواج دارد. در اين بين سياه چادر هايي كه از موي و كرك بافته شده اند در گستره عظيمي از عشاير و باديه نشينان بالاخص در خاورميانه مرسوم است. قوم لر نيز در اين گستره اقليمي واقع شده است و عشاير اين قوم نيز از سياه چادر استفاده مي كنند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه سوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

اثر تاريخي "تنگه بهرام چوبين" اوج نمايش تاريخ ساساني در دره شهر را به تصوير كشيده است. تنگ بهرام چوبين از پديده هاي طبيعي زيبا و دربرگيرنده بناهايي ازدوران ساساني و قرون اوليه اسلامي است كه در شهرتاريخي دره شهر در ساحل راست رودخانه دائمي سيمره قرار دارد كه طبق كاوشهاي انجام گرفته در اين شهرتاريخي، تاريخ آن را قرون اوليه اسلامي اعلام كرده اند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ سه شنبه سوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

دکتر امیرحسین آریان پور، جامعه شناس، پژوهشگر و نویسنده و مترجم توانمند کشورمان، هشتم اسفند ۱۳۰۳ درخانواده ای اهل علم و شجاعت، در تهران به دنیا آمد. خانواده پدرش از عشایر لٌر تبعید شده به کاشان بود و پدربزرگش هم مخالف حکومت رضاخان بود و در مخالفت با او کشته شد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه دوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

زماني به همراه شركت نفتي نوبل در كشور بحرين مستقر شديم، شنيده بودم كه جمعيت هاي ايراني تباري در بحرين زندگي مي كنند براي يافتن آنها به گفت و گو با مردم اين كشور پرداختم ، آنها نشاني روستاهايي را دادند كه اهالي آنها تماما ايراني تبار بودند وقتي به اين روستاها وارد شدم با تعجب ديدم كه ساكنان آن فارسي را با لهجه اي نزديك به لري خودمان صحبت مي كنند، مردم اين روستاها خود را بختياري مي دانستند و تاريخ مهاجرت خود به بحرين را از زمان شاه سليمان صفوي ذكر مي كردند .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ دوشنبه دوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

سرزمین لرستان  کهن یا سکونتگاه قوم لر شامل منطقه وسیعی بود که حد غربی آن به نواحی شرق بغداد و حد شرقی آن به  شیراز محدود می شد .این سرزمین از استانهای کنونی لرستان ، ایلام کهکیلویه و بویر احمد، چهارمحال وبختیاری و نیز مناطق وسیعی از استانهای خوزستان، کرمانشاهان،همدان ،مرکزی،فارس،اصفهان و بوشهر تشکیل می شد .در ایران لرها به صورت عمده در ۱۲ استان سکونت دارند.در جدول زیر تقسیم بندی لرستان در دوره های مختلف درج شده است.

استان لرستان  و قسمتهايی از استانهای همدان،خوزستان،  کرمانشاه و مرکزی

لرستان پیشکوه

لرستان فیلي

لر كوچك

لرستان

استان ايلام و قسمتي از كردستان عراق

لرستان پشتكوه

استان چهارمحال و بختياري و قسمتهايي از استانهاي خوزستان ،لرستان و اصفهان

بختياري

لر بزرگ

استان كهكيلويه _ بوير احمد و قسمت هايي از استان بوشهر

كوه كيلويه

شهرستان ممسني، رستم،کازرون و سپيدان در استان فارس

ممسني

شولستان

 مقارن قرن چهارم هجری لرستان عملا به دو منطقه لر نشین (لربزرگ ولر کوچک)تقسیم شده بودکه دو برادر امور هر دو قسمت را در دست داشتند،حد فاصل ومرز هر دو قسمت لر نشین کاملا مشخص بود وشاخه رود دز از حوالی بروجرد تا ذزفول این دو طلایه را از هم مشخص می نمود
لر کوچک
محدود ه لر کوچک بین دزفول از جنوب کرمانشاه در شمال رود دز،در مشرق و مرزهای غربی کشور واقع ده است،هر چند سراسر استان لرستان کوهستانی است ولی کبیر کوه مشهورترین کوه منطقه می باشد با جهت شمال غربی جنوب شرقی لرستان را به دوقسمت پیشکوه وپشتکوه تقسیم می نماید.گاهی حد فاصل بین دو منطقه را سیمره نیز می دانند،زیرا رود مذکور در دامنه شمالی کبیر کوه وبه موازات آن به سمت داخل ایران جریان پیدا می کند .سرزمین های شمالی کبیر کوه به پیشکوه معروف است، و مرکزش خرم آباد وسرزمین های جنوبی که به پشتکوه معروف است مرکزش ایلام می باشد.حکمرانان مشهور منطقه لر کوچک به اتابکان لر کوچک مشهورند، پنج قرن در آن نواحی حکومت می کرده اند.لٌر کوچک سکونتگاه لر های لک و لرهای فیلی است.

لر بزرگ
قسمت شرقی منطقه لر نشین (لربزرگ)نام دارد.دو برادر حاکم بر منطقه لرنشین بوده اند قبل از حکومت این دو برادر،لرستان دارای حکمران واحدی بوده،ودر حال حاضر ایلات لر زبان بختیاری ،ممسنی، کهکیلویه بویر احمد،لیراوی وحیات داودی در منطقه لر بزرگ سکونت دارند.

لرستان پیشکوه : منطقه ای تاریخی در جنوب غربی ایران ، در مشرق کبیرکوه و کمابیش مطابق با استان لرستان امروزی . رشته کوه کبیرکوه * آن را از پشتکوه * جدا می کند. از قرن سیزدهم ، قسمت شرقی لرستان قدیم پیشکوه نامیده شده است .

پیشکوه را می توان به پیشکوه شرقی مشتمل بر دشتهای : اَلیشتَر، خرّم آباد، خاوه ، چَواری تا هَرْسین ؛ و پیشکوه غربی مشتمل بر هُلِیلان ، رودبار، سِیمَره ، سرکناب تا شیروان تقسیم کرد. پیشکوه عمدتاً کوهستانی و دارای مراتع طبیعی است و رودهای کشکان و سیمره در آن جریان دارند. این منطقه از طریق گردنه های کوچک (در کبیرکوه ) به پشتکوه راه دارد (مینورسکی ، ص 25؛ کریمی ، 1316ش ، ص 27ـ 28، 76ـ77، 166ـ 168؛ همو، 1329ش ، ص 147؛ ایزدپناه ، ج 1، ص 15؛ راولینسون ، ص 152؛ شهبازی ، ص 134).

ظاهراً منطقة پیشکوه کمابیش با ولایت قدیمی و تاریخی مِهرَجانْ قذَق * و شهر قدیمی سیمره * واقع در ایالت جبال (عراق عجم ) مطابق بوده است و قوم کاسیان در دشتهای آن می زیسته اند. شهر تاریخی ماداکتو (از پایتختهای عیلامیان در کنار رود سیمره ) و شهر قدیمی شاپورخاست * (نزدیک خرّم آباد امروزی ) در این منطقه قرار داشته است (ایزدپناه ، ج 1، ص 67؛ راولینسون ، ص 67؛ نیز رجوع کنید به مسعودی ، ص 49؛ مجمل التواریخ والقصص ، ص 64؛ دایرة المعارف فارسی ، ذیل «ماداکتو»، «مهرجان قذق »).

در دورة مغول ، پیشکوه و پشتکوه به لُر کوچک معروف بود. در قرن دهم این دو منطقه «لرستان فیلی » نام گرفت و ادارة پیشکوه در دست والیان لرستان بود (مینورسکی ، ص 13؛ رجبی ، ص 98ـ99؛ میرزا سمیعا، ص 4؛ راولینسون ، ص 51). در دورة قاجار، والیان پشتکوه عهده دار ادارة پیشکوه بودند و قلعة فلک الافلاک خرّم آبادِ پیشکوه ، مرکز حکومت آنان (تا زمان فتحعلی شاه ) بود. پس از چندی ، حکومت این منطقه به حاکم کرمانشاه محول شد (راد، ص 191؛ راولینسون ، ص 51 ـ52؛ ساکی ، ص 4ـ 5؛ رجبی ، ص 98). پیشکوه در دورة قاجار مرکز آشوبهای پی در پی (بویژه درگیریهای طایفه ای ) بود که تا اواخر این دوره و حتی مدتی پس از آن نیز ادامه داشت . راولینسون که در 1252/1836 به این منطقه سفر کرده بود، مرز میان دو منطقة پیشکوه و پشتکوه را صحرای لُرت / لورت (در کنار رود سیمره با خرابه هایی از دوران اشکانی و ساسانی ) و رود سیمره ذکر کرده است (ص 64). وی می نویسد که طوایف بزرگ پیشکوه ، خان بزرگ نداشتند و امور هر طایفه با چهار یا پنج توشمال (کدخدا) اداره می شد

 لرستان پشتکوه :منطقه ای تاریخی در مغرب ایران ، کمابیش مطابق با استان ایلام  کنونی . منطقة پشتکوه قسمت غربی سرزمین لرستان قدیم است که رشته کوه کبیرکوه  آن را از پیشکوه جدا می سازد و قرار گرفتن آن در پشتِ (مغرب ) این کوه ، وجه تسمیة نام آن است (رزم آرا، 1320 ش الف ، ص 3؛ دایرة المعارف فارسی ، ذیل «پشتکوه »). در منابع قرن سیزدهم از این منطقه نام برده شده است .
پشتکوه را به دو قسمت تقسیم کرده اند: پشتکوه لرستان ، از اسلام آباد تا دهلران ، که قسمتی از خاک لرستان محسوب می شود؛ و پشتکوه خوزستان ، از دهلران تا شوش ، که قسمتی از خاک خوزستان به شمار می آید (کریمی ، ص 81 ـ82).

لرستان کهکیلویه :کهگیلویه در زمانهای قدیم جزء لرستان بزرگ بوده است. استرابون ، جغرافیدان مشهور یونان باستان ، کهگیلویه را بخشی از خاک اوکسی ها ( نام هخامنشی خوزستان) می داند . در دوره ساسانیان ،قباد ساسانی شهر ارگان ( ارجان) را در قسمت دشت آن بنا نهاد که (قباد خوره) نامیده می شد. مناطق کوهستانی آن را نیز ( رم زمگیان) می نامیدند. در دوران بعد از اسلام ( قباد خوره) به نام شهر حاکم نشین آن ولایت ارگان (ارجان) و مناطق کوهستانی آن ( رم زمگیان) به کهگیلویه شهرت یافت. در قرن های بعدی شهر ارگان ویران گردید و افشار ها و لرها سراسر آن را تصرف کردند، تمامی این خطه کهگیلویه و قسمت کوهستانی آن (پشتکوه ) و قسمت دشت آن ( زیرکوه) نامیده شدند. کهگیلویه از سه کلمه کوه ، گیل و اویه ترکیب یافته است. کلمه ( او) پسوند مالکیت است. بنابراین معنای این نام ( منطقه کوهستانی گیل) است.

لرستان بختیاری:بختیاریها شاخه ای از لرها هستند،که در تاریخ ایران به لر بزرگ شهرت دارند ودر منطقه بختیاری سکونت نموده اند،ایل بختیاری به دو دسته اصلی هفت لنگ و چهار لنگ تقسیم می شوند.منطقه بختیاری,ابتدا تحت عنوان ايالت انشان و پارسوملش در دوران ایلامیان و هخامنشيان شناخته می شد.در قرون اولیه اسلامی ایالت جبال و «بلاد الانوار» (سرزمین لر) را تشکیل می داده است. از قرن چهارم به بعد بلاد الانوار به دو قسمت لر کوچک و لر بزرگ تقسیم گردید. در نهایت در اواخر قرن چهارم و پنجم ایالت جبال به ایالت عراق عجم نامگذاری گرديد. در دوران سلسله اتابکان لر نام «بختیاری» به لر بزرگ اطلاق می شود و در قرن دهم جغرافیای بختیاری به دو قسمت بختیاری و کهگیلویه تقسیم مي شود و در دوران صفویه نقش تاريخی بختیاریها در صحنه سیاسی ایران آغاز مي شود، نقشی که با گذشت بیش از5 قرن متوالی همچنان ادامه دارد. بختیاریها که بخش میانی سلسله کوههای زاگرس را بمدت چند هزارسال متوالی در اختیار دارند مرکب از 9 ایل هستند شعبه چهارلنگ بختیاری مرکب از 5 باب است که هرکدام از این بابها را یک ایل می گویند: ایل (باب)ممیوند یا میوند / ایل محمودصالح یا مم صالح / ایل زلکی / ایل کیانرثی / ایل موگويي.شعبه هفت لنگ بختیاری نیز به چهار باب یا ایل تقسیم بندی میشود: ایل بابادی  / ایل دورکی / ایل بهداروند / ايل دینارونی

لرستان ممسنی یا شولستان :شول  نام قبیله ای است از قبایل فارس. این قبیله نخستین بار در لرستان سکونت داشت و در حدود سال 300 هَ. ق. نیمی از لرستان را تحت فرماندهی قرار داده بود و بوسیله ٔ سیف الدین ماکان روزبهان (که اجداد او از دوره ٔ ساسانیان بر این منطقه حکومت داشتند) اداره میشد و او را با لقب پیشوا میخواندند. مورخان اسلامی اطلاعی از این قبیله نداده اند، ولی نجم الدین که از نوادگان او بود در زمان حمداﷲ مستوفی در این منطقه حکومت میکرد. ابن بطوطه (748 هَ . ق .) در راه شیراز به کازرون به قبیله ٔ شول برخورد کرده است و گوید که آنان قبیله ای از اعاجم اند که صحرانشینند و میان آنها مردمانی پرهیزگار و متقی وجود دارد. شهاب الدین العمری (متوفی بسال 749 هَ . ق .) گوید که قبیله ٔ شول با شبانکاره خویشاوندی مستحکمی دارند. اجمالاً کوچیدن شولها و تمایل آنان به جنگ و پیکار و حمله‌های قبایل مجاور علیه آنها از علل ازهم پاشیدگی ایشان و مستهلک شدنشان در دیگران بوده است و اکنون در منطقه ٔ فارس آثار مختصری از آنان بجای مانده است مانند: شول گب (کوهی در شمال بوشهر)، داره شولی (قبیله ای از قشقائی )، دو قریه بنام شول یکی نزدیک دالکی و دیگری نزدیک شمال غرب شیراز است و شاید قریه ٔ شولی که در خارج شهر بوده است آخرین دژ قبیله ٔ شول بوده و از سبک معماری خانه‌ها پیداست که در حفظ و نگاهداری سنتهای ایرانی و خصوصیات آن میکوشیدند. ابن بطوطه که در سال ۷۳۰ هَ. ق. کازرون را دیده‌است گوید اطراف کازرون را بلادالشول گویند و امروز به شولستان معروف است. (سرزمینهای خلافت شرقی لسترنج ص ۲۸۸). «بلادالشول » نام بلوکی است در فارس . این ناحیه در دوره ٔ ساسانیان داخل در منطقه ٔ شاپورخوره بود و قصبه ٔ آن را شاپور اول بنا نهاد و در سال ۲۳ ق. / ۶۴۳ م. عثمان بن ابی العاص این منطقه را به تصرف درآورد. شولستان پس از یک دوره ٔ ویرانی مجدداً در عهد اتابک چاولی (متوفی در ۵۱۰ هَ . ق . دست نشانده سلجوقیان) آبادگردید و در اواخر دوره صفویه یا پس از قیام نادر جنگجویان لر ممسنی، شولستان را تصرف نمودند و این ناحیه بدیشان منسوب گردید و اینک آن را بلوک ممسنی خوانند که مساحت آن ۱۰۰  ۶۰ میل مربع و محدود است از مشرق به کام فیروز و اردکان و از شمال و غرب زرگرد و لرستان و کهگیلویه و از جنوب کازرون و کوه مره شگفت.


نوشته شده در تاريخ دوشنبه دوم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر
در حالي كه لباس ملي مردم لرستان پيشينه‌اي چندين هزار ساله دارد و جايگاه و اهميت آن روي نقش برجسته‌هاي سنگ‌ها، سر سنجاق مفرغي و كتيبه‌هايي كه از غارها، تپه‌ها و مكان‌هاي باستاني به دست آمده، به خوبي مشهود است، اما امروزه اين لباس‌ در هاله‌اي از فراموشي قرار گرفته و فقط در ورودي قهوه‌خانه‌ها و رستوران‌هاي سنتي براي جلب مشتري مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

ستره مردان باشال، پيراهن، كلاه نمدي، شلوار، گيوه، كلنجه زنان با كت و گلوني، عرقچين، طره و زيورآلاتي از مفرغ و سنگ‌هاي زينتي همه گواهي بر اصالت اين لباس مي‌دهد و جالب‌تر اين كه لباس مردم لرستان از آن دوران تا به امروز همچنان اساس و طرح خود راحفظ كرده و تنها جنس اين لباس با لباس آن روزگاران تفاوت‌هايي كرده است، هرچند در دوره پهلوي خواسته يا ناخواسته يقه ستره و چاك كلنجه زنان دستخوش تغييراتي شده، اما در عين حال در مقايسه با لباس ساير نواحي ايران لباس لر همچنان اصيل باقي مانده است به گفته مسوول كانون آييني سنتي استان لرستان لباس مردان لرستان در روزگار كهن از منظر نياز بوده و لباس زنان از منظر ناز، زيرا چاك ستره مرد براي جنگ طراحي شده و جنس نمدي و ضخيم آن به نوعي زره مردان محسوب مي‌شده و يراق‌دوزي كلنجه زنان نيز همه ظرافت و زيبايي را در خود جمع كرده است.

انزاواي لباس محلي

بهزاد پاكدل اظهار تاسف مي‌كند كه امروز اين لباس در هيچ جاي لرستان مورد استفاده قرار نمي‌گيرد و شايد تعداد كساني كه از آن استفاده مي‌كنند انگشت‌شمار باشند.

وي با بيان اين كه طراحي لباس‌هاي محلي براي استفاده امروز مردم مناسب نيست، خاطرنشان كرد: طراحي لباس متناسب با شرايط خاص خود بوده و پوشيدن ستره كه در زمان خود حدود 25 كيلو وزن داشته امروزه ضرورتي ندارد، اما مردان و زنان لر مي‌توانند در مراسم‌هاي عروسي با حفظ اصالت لباس، از آن استفاده كنند هرچند در چند سال گذشته تلفيق طراحي لباس قديم و جديد مورد استفاده زنان قرار گرفته است. پاكدل استفاده از لباس محلي در رستوران‌ها و ورودي قهوه‌خانه‌ها براي جلب مشتري را اهانت به تاريخ و ميراث كهن لرستان دانست و اظهار كرد: با مطالعه و شناخت در ريشه لباس‌هاي محلي متوجه مي‌شويم كه هيچ جزيي از آنها بي‌دليل ساخته نشده و اگر ما امروز مايل به حفظ گذشته خود هستيم بايد دقت كنيم تا ناخواسته دچار تغيير نشويم.

آنچه امروز در رابطه با سنت‌هاي بومي و اصيل ضروري به نظر مي‌رسد احياي لباس‌هاي محلي و به روز كردن اين لباس‌ها براي استفاده زنان و مردان در جوامع مختلف است. به اعتقاد كارشناسان، الگوگيري از طرح‌هاي سنتي به منظور ايجاد پوشش ايراني - اسلامي شايد يكي از راهكارهاي مشكلات موجود در بخش پوشاك كشور محسوب مي‌شود كه بايد سرمايه‌گذاري روي اين بخش با قوت بيشتري ادامه يابد. يكي از طراحان لباس‌هاي محلي لرستان در خرم‌آباد با تاكيد بر اين كه لباس‌هاي محلي و سنتي در هر منطقه نمادي از فرهنگ و آداب و رسوم اقوام ايراني محسوب مي‌شود، اظهار كرد: نوع دوخت لباس‌هاي سنتي در لرستان و رنگ‌هاي به كار رفته در اين پوشش‌ها منحصر به فرد و بي‌نظير است.

ترويج پوشش‌هاي محلي

فرشته جافريان با اشاره به هجمه‌هاي فرهنگي بيگانگان در زمينه انحراف جوانان و تقليد از فرهنگ بيگانگان، افزود: با فرهنگ‌سازي مناسب و آشنايي بيشتر نسل جوان با پيشينه تاريخي و آداب و رسوم هر منطقه مي‌توان فرهنگ استفاده از پوشش‌هاي محلي را در بين جوانان ترويج كرد.

وي با تاكيد بر ضرورت به روز كردن طرح لباس‌هاي محلي به منظور استفاده جوانان از اين پوشش، يادآور شد: با توجه به نوع طرح و رنگ لباس‌هاي سنتي و محلي هر منطقه در صورت طراحي لباس‌هاي جديد منطبق با اين لباس‌ها مي‌توان موجبات جذب جوانان به پوشيدن اين‌گونه پوشاك را فراهم كرد. جافريان با اشاره به جشنواره بين‌المللي زنان سرزمين من، خاطرنشان كرد: لرستان در طول 2 سال اخير كه در جشنواره حضور يافته است همواره موفق به كسب عناوين برتر اين جشنواره شده است. وي به استقبال بي‌نظير جوانان ديگر استان‌هاي كشور از پوشش محلي لرستان اشاره كرد و خواستار فرهنگ‌سازي براي نهادينه شدن استفاده از اين پوشش در خود لرستان شد. به گفته جافريان لباس‌هاي محلي استان لرستان و ديگر اقوام كشور حتي در كشورهاي خارجي نيز مورد استقبال قرار گرفته است. طراحان لباس معتقدند لباس محلي برازنده مردان و زنان همان سرزمين در مراسم‌هاي رسمي و برتن بزرگان آن قوم است نه اين كه امروزه در ورودي قهوه‌خانه‌ها براي جلب مشتري مورد استفاده قرار گيرد.

هادي سعادتي ‌/‌ جام‌جم خرم‌آباد


نوشته شده در تاريخ یکشنبه یکم اسفند 1389 توسط پایگاه فرهنگی لُرویر

سرزمین لرستان تا پیش از روی کار آمدن سلسله قاجار شامل منطقه وسیعی بود که حد غربی آن به نواحی شرق بغداد و حد شرقی آن به رودخانه سزار (دز ) محدود می شد .این سرزمین از استانهای کنونی لرستان ، ایلام و نیز مناطق وسیعی از استانهای خوزستان و کرمانشاهان تشکیل می شد .یکی از ویژگیهای مشترک ساکنان این مناطق زبان و ادبیات مشترک است ، قوم لر از نظر پیشینه و دیرینه تاریخی یکی از قدیمی ترین مدنیت های قومی را در جهان داشته است . این سرزمین علاوه بر مواریث مادی از میراث فرهنگی و نوشتاری نیز بی بهره نبوده است .ادبیات این منطقه در ابتدا سینه به سینه نقل می شده اما از زمان صفویه به بعد گهگاه نوشته هایی ضبط و نگهداری و گسترش پیدا کرد و تدریجا آثار مرسوم تر و ملموس تری در این منطقه به وجود آمد .متاسفانه تا کنون ادبیات فولکوریک و مکتوب این منطقه در سطح کلان مورد بررسی قرار نگرفته است.در این راستا معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی واحد لرستان در نظر دارد با همکاری اساتید و صاحبنظران همایشی را با عنوان « بررسی سیر تحول ادبیات بومی در لرستان » را برگزار نماید .



ادامه مطلب
.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
  • قالب پرشین بلاگ
  • قالب وبلاگ